Ieder jaar vindt – traditioneel in oktober – in Gent het Internationaal Filmfestival plaats. Vroeger werd op een ander tijdstip een bescheiden documentaire filmfestival in kleinere filmzaaltjes georganiseerd door Cis Bierinckx. Maar sinds enkele jaren heeft hij met “A Look Apart” een alternatief traject gekregen in de festivalweek van Kinepolis. Vanavond zie ik er de première van Double Take, een nieuwe langspeelfilm van Johan Grimonprez.
Double Take
Double Take, Johan Grimonprez
Het blijkt een verrassend complexe en intrigerende montage van beelden uit het medialandschap van de voorbije 50 jaar. Het duurt even om alle informatie te verwerken. De overvloed aan indrukken zorgt voor een kort ogenblik van sprakeloosheid als de maker van de film me op de receptie naar mijn mening informeert. Het werk, dat vrij geïnspireerd is op een kortverhaal van Jorge Louis Borges, schetst een beeld van hoe angst en terreur de media in de voorbije eeuw steeds explicieter begonnen te domineren: van de Koude Oorlog tot de War on Terror.
Een andere verhaallijn heeft het over de beroemde filmmaker Alfred Hitchcock, een rol gespeeld door de professionele look-a-like Ron Burrows. Hitchcock is geterroriseerd door de vrees voor een ontmoeting met zijn dubbelganger. “Wanneer je je dubbelganger ontmoet, dan moet je hem doden”, zegt hij gedecideerd, maar niettemin angstig. Het is de rode draad: angst in beelden, maar evengoed in woorden en in sfeer. Hoe angst tot een zelfstandig iets kan worden. Zoals Hitchcock er in slaagt met Birds, waarvan enkele fragmenten in de film zijn verwerkt. Zonder een noot spannende muziek, zonder een enkel romantisch intermezzo of grapje is deze filmklassieker beklemmender en bij momenten zelfs enger dan rauwe horror.
De montage van al deze, ogenschijnlijk afzonderlijke verhaallijnen zetten de kijker aan het denken: zijn we echt allemaal bang? Is angst niet vaak even irreëel en absurd als de angst voor je dubbelganger? Of is het risico dat hij je plaats inneemt bestaande en moet je hem eerder zien te doden, is dat de uitdaging? Gaat die angst dan nooit weg? De film geeft geen antwoorden. Maar zal zeker stof tot nadenken opleveren voor al wie hem ziet.