Heel wat boeken zijn via diverse kanalen en al dan niet tegen betaling digitaal beschikbaar. Met een draagbare reader kan je dan eenvoudig op de baan elektronische boeken lezen. Het bespaart ons allen heel veel papier. En uitgeverijen en boekenwinkel kunnen eenvoudig hun fysieke stock verminderen en toch op vraag leveren. De voorraad aan e-books bestaat ook enkel digitaal: harde schijven in plaats van papier. Toch zal voor velen een ebook nooit helemaal een echt boek kunnen vervangen.
Toen ik nog maar net in de bibliotheek van Howest werkte, viel het me op dat de bibliothecaris het niet kon laten aan een nieuw boek te snuffelen. Waarom hij dat deed, vroeg ik hem. Hij zei dat ieder boek anders ruikt: de lijm, het papier, de kaft, de inkt, alles heeft zijn specifieke geur. Ook het doorbladeren en alle geuren tegelijk door zijn neus jagen leek een noodzakelijk en belangrijk ritueel voor ieder nieuw boek.
Wij hebben duizenden boeken in huis. Tienduizenden zelfs. En ik zou maar wat blij zijn moest ik die verzamelde kennis, en al dat leesplezier kunnen bundelen in een paar hard drives. Geen probleem, ik teken er meteen voor. Ze zelf inscannen en ontsluiten, is echter geen haalbare optie: te arbeidsintensief en het resultaat vergt, om even goed te zijn als een boek, OCR en indexering enzomeer. Dat laat je best aan Google over, me dunkt! De tools om te digitaliseren, verbeteren wel continu. Op een beurs voor informatieprofessionals zag ik bijvoorbeeld een professionele boekenscanner, met scanplaten van tweemaal A3 formaat en een speciaal glas om alles mooi glad in te scannen. Heel sjiek materiaal, dat me absoluut doet watertanden.
Maar de meesten houden nog steeds erg graag een tastbaar boek in de hand. Door PDF scrollen lijkt toch nooit helemaal hetzelfde als kunnen bladeren, omplooien en ezelsoren leggen, je boek doorlezen tot het bijna uiteen valt van het gelezen zijn. Toch zien e-book aanbieders hun verkoop de voorbije jaren fors toenemen, en het gebeurt ten nadele van print. Ook kranten zien een verschuiving van een deel van het lezerspubliek en de abonnees naar volledig online lezen. Amazon is een commerciële aanbieder van ebooks en zowat de grootste. Toch hoeft niet voor alle inhoud betaald te worden: veel boeken zijn lang geleden uitgegeven en het auteursrecht erop is vervallen. Dergelijke uitgaven kan je vaak in full-text terugvinden op speciale databanken. Enkele voorbeelden van zulke aanbieders kwam ik vandaag tegen in De Standaard. Ik geef ze hier snel even mee:
Nederlands
www.dbnl.org
Engels
www.biblomania.com
Frans
www.gallica.bnf.fr
Globaal
www.gutenberg.org
vpb