Ik kon het mezelf natuurlijk niet moeilijk genoeg maken en wilde meer dan een presentatie over Powerpoint zelf, of een ander eenvoudig, technisch onderwerp. Neen, mijn onderwerp moest en zou de voedingsindustrie zijn. Met verbijstering, verwarring en twijfel tot gevolg.

De films Super Size Me, We Feed the World en meer recent, Food Inc schetsen een angstaanjagend beeld van de voedingsindustrie. Amerika komt prominent aan bod: de toestand is er de voorbije tien jaar ronduit dramatisch geworden. De gevolgen van genetisch gemodificeerd voedsel eten komen pas na tien jaar intensief gebruik ten volle aan het licht. Het aantal gevallen van diabetes is epidemisch te noemen. De gevolgen van gemodificeerde maïs in quasi alle producten zijn niet te overzien. In Europa hebben we de boot nog een beetje kunnen afhouden, maar het is hier ook op vele vlakken dramatisch gesteld en erger aan het worden met onze voeding. En dit zal niet in positieve zin veranderen, als het afhangt van voedingsproducerende bedrijven, die een almaar sterker monopolie ontwikkelen over onze eetgewoonten. Probeer in Europa maar eens iets te kopen dat niet van Kraft, Unilever, Nestlé is…

Alles valt of staat uiteindelijk wel met de vraag van de klant. En die wordt in zodanige mate gemanipuleerd om bepaalde producten te kopen, bepaalde merken goed te vinden en bezorgd te zijn om een rist van ingebeelde tekorten en aandoeningen, dat deze consumentenvraag niet langer ernstig kan genomen worden. Ze is alleszins geen betrouwbare indicator van hetgeen goed, of wenselijk is voor de consument, het dierenwelzijn of de markt op langere termijn. Maar, en het is maar dat iedereen het weet: laat de consument zijn vraag ingrijpend veranderen en vlees eisen van gezond opgebrachte dieren, dan zit er voor bedrijven echt niets anders op dan het zo te doen. Consumenten op de hoogte brengen van wat ze mee verwezenlijken en wat ze concreet anders kunnen doen is een dringende noodzaak. En dit verhaal wordt door almaar meer mensen gebracht.

De Standaard – Europese varkens nog steeds met geknipte staart in kale hokken.

Mijn presentatie over de voedingsindustrie, die ik na maanden research en groeiende verbijstering kon samenstellen, is hieronder te bekijken als PDF (Presenter). Opgelet, door de ingevoegde filmbestanden is dit document maar liefst 27 MB groot! Gelieve het eerst op te slaan via “Opslaan als” en dan pas te openen. Anders kan je browser vastlopen! Je kunt het afspelen steeds pauzeren en je kan ook doorspoelen met behulp van de navigatieknoppen onderaan rechts in de PDF.

http://www.merelnet.be/blog/wp-content/uploads/2010/01/MerelDeSmet_voeding.pdf

Een goede test voor Adobe Presenter, overigens, deze presentatie. Presenter is het enige, deftige programma waarmee je van een powerpoint iets kan maken dat compact, draagbaar én compatibel is (of toch iets meer compatibel dan powerpoint). PDF is een droomformaat dat alle ingevoegde bestanden ook werkelijk invoegt. Veelzijdiger dan je zou durven vermoeden. Powerpoint daarentegen … tja, ik moest het vak nu eenmaal volgen en het is een veelgevraagde competentie voor allelei administratieve jobs. Maar eigenlijk is het niet beter dan Frontpage voor webdesign – en elke ontwerper van goede websites zal grote ogen trekken bij de code die dit programma genereert. Het is vooral veel code (je document bulkt van de ongevraagde toevoegingen) en weinig efficiëntie. Het is een beetje zoals objectgericht programmeren staat tegenover echt programmeren …

Een andere methode om van een powerpoint presentatie iets meer portable te maken, is door er een filmpje van te maken. Er bestaan allerlei programmaatjes die je daar (tegen betaling van registratiekosten) mee beloven te zullen helpen. Maar het merendeel is niet erg professioneel, ze doen absoluut niet wat je verwacht dat ze zullen doen (ze kunnen niet overweg met effecten of overgangen), en ze zijn allen daarbij nog stukken te duur ook. Je kan je slides in Powerpoint opslaan als afbeeldingen (jpg), en deze in een video bewerkingsprogramma terug achter elkaar plaatsen met toevoeging van effecten. Als je bewegende beelden in deze film wil toevoegen, lijkt er weinig anders op te zitten dan je presentatie af te spelen en live van het scherm op te nemen met een geschikt programma (iets als Snag-it). Dan is Adobe Presenter toch stukken beter: je opent je powerpoint in het programma en slaat op in de indeling die je wenst. Eenvoudiger kan het gewoon niet.

Deze week ook aandacht voor correct taalgebruik. In De Standaard lees ik:“Verzorgd Nederlands voor iedereen”. Ik kan me als vanzelf in deze slagzin vinden. Is het niet triest dat men leerlingen en studenten niet langer kan buizen omdat ze voortdurend dt-fouten schrijven? Is het niet jammer dat jongeren er in zes jaar secundair onderwijs en eventueel hoger onderwijs vaak nog niet in slagen om correct te leren schrijven? Ik vind dat werkelijk sneu. En de kranten helpen vandaag ook niet altijd mee. Als je Het Laatste Nieuws leest, ben je haast tevreden als je een artikel tegenkomt zonder spelfouten. Iedereen schrijft maar wat. Doet maar wat. Dat taal voortdurend evolueert en niet ‘voor nu en voor altijd’ vaststaat, maakt het de taalknoeiers uiteraard ook niet gemakkelijker. Waar moet je nou te weten komen hoe je iets zegt of schrijft? Dikke handboeken raadplegen en vooral, even nadenken voor er iets op papier gezet wordt, het lijkt misschien moeilijk. Maar verzorgd taalgebruik is enkel mogelijk als al wie spreekt en schrijft er toe bijdraagt. Dat is die andere zijde van een levende taal.

Onmisbare referentiewerken:

• Algemene Nederlandse Spraakunst of ANS
• VRT taalnet
• Vandale woordenboeken (enkel studenten Howest)



http://www.deredactie.be/permalink/1.616481

Vandaag ook in de krant gelezen: hoeveel talen zijn er in de wereld en welke eigenschappen kunnen van een dialect een taal maken?

Unesco onderscheidt meer dan 6700 verschillende talen. De organisatie is daarbij wel soepel in de interpretatie van wat een taal precies is. Een belangrijk argument is de wederzijdse onverstaanbaarheid. Dit mondt uit in meer dan tien talen in Frankrijk, maar ook in de erkenning van het Limburgs en het West-Vlaams als aparte talen. De belangrijkste trend is dat er ieder jaar minder gesproken worden. Het aantal dat vanwege isolatie of supprematie lange tijd onontdekt bleven en vandaag nog ontdekt (kunnen) worden, zal de trend van afname niet omkeren. Er zijn nog onontdekte talen, maar ook dit aantal daalt elk jaar. Wat je als taal beschouwt hangt af van hoe je talen indeelt, en vanaf een hoe groot aantal sprekers je er relevantie aan hecht. In China heb je niet snel recht op een eigen officiële taal, hoewel er in het land gemakkelijk in meer dan 50 verschillende taalvarianten gesproken wordt. Chinezen menen dan ook enkel te moeten kijken naar de herkomst van een taal om de eigenheid ervan vast te stellen. In die optiek zouden de Europese talen (meer dan 200) te herleiden zijn tot de Indo-Europese en de Fins-Oegrische. Dat zijn er dan twee in de plaats van 200.

De uitleg in het samengevatte artikel was te lezen in De Standaard van 15/10/2009. In de wetenschapsbijlagen, een van mijn geliefde thema’s in de krant, komt elke week een interessante vraag van een lezer aan bod.



Double Take

Double Take, Johan Grimonprez

Het blijkt een verrassend complexe en intrigerende montage van beelden uit het medialandschap van de voorbije 50 jaar. Het duurt even om alle informatie te verwerken. De overvloed aan indrukken zorgt voor een kort ogenblik van sprakeloosheid als de maker van de film me op de receptie naar mijn mening informeert.  Het werk, dat vrij geïnspireerd is op een kortverhaal van Jorge Louis Borges, schetst een beeld van hoe angst en terreur de media in de voorbije eeuw steeds explicieter begonnen te domineren: van de Koude Oorlog tot de War on Terror.

Een andere verhaallijn heeft het over de beroemde filmmaker Alfred Hitchcock, een rol gespeeld door de professionele look-a-like Ron Burrows. Hitchcock is geterroriseerd door de vrees voor een ontmoeting met zijn dubbelganger. “Wanneer je je dubbelganger ontmoet, dan moet je hem doden”, zegt hij gedecideerd, maar niettemin angstig. Het is de rode draad: angst in beelden, maar evengoed in woorden en in sfeer. Hoe angst tot een zelfstandig iets kan worden. Zoals Hitchcock er in slaagt met Birds, waarvan enkele fragmenten in de film zijn verwerkt. Zonder een noot spannende muziek, zonder een enkel romantisch intermezzo of grapje  is deze filmklassieker beklemmender en bij momenten zelfs enger dan rauwe horror.

De montage van al deze, ogenschijnlijk afzonderlijke verhaallijnen zetten de kijker aan het denken: zijn we echt allemaal bang? Is angst niet vaak even irreëel en absurd als de angst voor je dubbelganger? Of is het risico dat hij je plaats inneemt bestaande en moet je hem eerder zien te doden, is dat de uitdaging? Gaat die angst dan nooit weg? De film geeft geen antwoorden. Maar zal zeker stof tot nadenken opleveren voor al wie hem ziet.

Toen ik nog maar net in de bibliotheek van Howest werkte, viel het me op dat de bibliothecaris het niet kon laten aan een nieuw boek te snuffelen. Waarom hij dat deed, vroeg ik hem. Hij zei dat ieder boek anders ruikt: de lijm, het papier, de kaft, de inkt, alles heeft zijn specifieke geur. Ook het doorbladeren en alle geuren tegelijk door zijn neus jagen leek een noodzakelijk en belangrijk ritueel voor ieder nieuw boek.

Wij hebben duizenden boeken in huis. Tienduizenden zelfs. En ik zou maar wat blij zijn moest ik die verzamelde kennis, en al dat leesplezier kunnen bundelen in een paar hard drives. Geen probleem, ik teken er meteen voor. Ze zelf inscannen en ontsluiten, is echter geen haalbare optie: te arbeidsintensief en het resultaat vergt, om even goed te zijn als een boek, OCR en indexering enzomeer. Dat laat je best aan Google over, me dunkt! De tools om te digitaliseren, verbeteren wel continu. Op een beurs voor informatieprofessionals zag ik bijvoorbeeld een professionele boekenscanner, met scanplaten van tweemaal A3 formaat en een speciaal glas om alles mooi glad in te scannen. Heel sjiek materiaal, dat me absoluut doet watertanden.

Maar de meesten houden nog steeds erg graag een tastbaar boek in de hand. Door PDF scrollen lijkt toch nooit helemaal hetzelfde als kunnen bladeren, omplooien en ezelsoren leggen, je boek doorlezen tot het bijna uiteen valt van het gelezen zijn. Toch zien e-book aanbieders hun verkoop de voorbije jaren fors toenemen, en het gebeurt ten nadele van print. Ook kranten zien een verschuiving van een deel van het lezerspubliek en de abonnees naar volledig online lezen. Amazon is een commerciële aanbieder van ebooks en zowat de grootste. Toch hoeft niet voor alle inhoud betaald te worden: veel boeken zijn lang geleden uitgegeven en het auteursrecht erop is vervallen. Dergelijke uitgaven kan je vaak in full-text terugvinden op speciale databanken. Enkele voorbeelden van zulke aanbieders kwam ik vandaag tegen in De Standaard. Ik geef ze hier snel even mee:

Nederlands

www.dbnl.org

Engels

www.biblomania.com

Frans

www.gallica.bnf.fr

Globaal

www.gutenberg.org

vpb

De focus lag alleszins op de Vlaamse en Brusselse actualiteit. Ik las een artikel over het aantal Franstalige inwoners van Vlaanderen (300 000, meer dan er mensen in Gent wonen!). Ook de oproep van Geert Bourgeois voor een verplichte taaltest voor nieuwkomers in een inburgeringtraject trok mijn aandacht. Hij slaagde overigens met glans voor de cognitieve test: 48/48. In Brussel blijkt er een ernstig te kort te zijn aan sociale tolken. Dit kan een mooie bijverdienste en interessante praktijkervaring zijn voor nieuwkomers die het Nederlands goed onder de knie willen krijgen, en tegelijk hun moedertaal actief willen blijven gebruiken. De VDAB lanceert een cursus West-Vlaams in de provincie waar dat een meerwaarde zou moeten zijn. Het succes was niet meteen overweldigend: 14 kandidaten schreven zich in. Bourgeois wist niet waar hij het had: net nu hij het al moeilijk heeft om het Nederlands aan de man te brengen bij de nieuwe Belgen, steekt de VDAB stokken in de wielen met een cursus in dialect. De studenten motiveren hun deelname als volgt: als ze de streektaal niet verstaan en spreken zou men niets met hen kunnen aanvangen op de West-Vlaamse werkvloer. Dit herinnert me aan het filmpje van de boer in Man Bijt Hond, die zijn West-Vlaams probeert om te zetten in een zelfverzonnen Pools. Hilarische toestanden verzekerd, maar het illustreert dat een Europa van regio’s, als het van de taal afhangt, ergens wel mogelijk moet zijn. En dan zullen we allemaal dialect kunnen spreken. En met elkaar spreken we in internationale meetings uiteraard Globish, een vereenvoudigd globaal Engels, met als bekendste spreker: Yasser Arafat. Humor in toekomstige debatten zal alvast gegarandeerd zijn.

Minder goed nieuws van de federale overheid voor nieuwe Belgen: de geplande herziening van verschillende wetten die op nieuwkomers betrekking hebben. Zo wordt de wetgeving op schijnhuwelijken herbekeken, net als de regeling voor gezinshereniging. Het zal binnen het strafrecht mogelijk worden zeer ernstige misdaden te bestraffen met het afnemen van de Belgische nationaliteit. Moest daar nu nog aan toegevoegd worden: een afdwingbaar en aantoonbaar inburgeringtraject dat reële bewijzen van taalkennis en inburgering vereist. Moest men die zaken, die men vandaag enkel met een schriftelijke verklaring van quasi eender wie kan bewijzen, nu eens echt beginnen onderzoeken. Denk maar aan de volledig misgelopen homologatie van een aantal buitenlandse rijbewijzen. Soms is niet opkuisen echt geen optie meer, getuige de toestand op de wegen… En van het verwerven van een nationaliteit moet men toch proberen een echte prestatie, realisatie én beloning te maken, waar mensen trots op moeten zijn. Ja, dan zou er misschien verbetering in zicht komen. Tot op heden is Belg worden vooral een administratieve rompslomp die geen enkel persoonlijk engagement vergt van de aanvrager. Voorlopig ligt België namelijk zodanig met zijn eigen talen, minderheden, bestuursniveaus of tja, met wat eigenlijk, in de knoop dat er geen duidelijke procedure bestaat voor inburgeraars. Wat is een Belg uiteindelijk? Waar zijn we precies trots op? En wie spreekt er toch dat Nederlands in Vlaanderen, zoals het in de boeken tweede taalverwerving staat? Weinig mensen. Heel weinig. Dan heb je die VDAB cursus misschien toch hard nodig, of zullen onze boeren gewoon Pools leren?

Het examen was niet eenvoudig. Het ging om een dictee en de correctie van een tekst, telkens zowel in het Frans als in het Nederlands. Het Nederlandse dictee zat vol slimme spellingsuitdagingen. Na een eenvoudige opzoeking op de titel, vond ik de voorgelezen tekst bij Deventer dictee. Hieronder volgt de integrale Nederlandse opdracht, met aanduiding van de opvallendste fouten die ik vermoedelijk maakte, met vele anderen…

Oefenen voor een volgend examen kan voortaan eenvoudig op Deventer Dictees.

Groeiende taal (Hans Reekers)

Het is geen sinecure middeleeuwse ridderepiek dan wel het werk van onze zeventiende-eeuwse renaissancisten goed te interpreteren, omdat we ternauwernood kunnen appelleren aan het hedendaags Nederlands. Hieruit blijkt dat veel oude woorden, stijlfiguren en expressies niet meer gepraktiseerd worden en derhalve een slijtage doormaken die niet gebagatelliseerd mag worden.

Desalniettemin maakt onze taal vandaag de dag bepaald geen minuscule groei door, die met name gelegen is in de welhaast dagelijkse introductie van nieuwe samenstellingen.

Onze neiging ideeën bondig te formuleren om redenen van efficiency heeft ertoe geleid dat onze taal heden ten dage aan een excessieve aanmaak van samenstellingen onderhevig is.

Doordat allerlei noviteiten ongebreideld op innovatieve wijze geëtiketteerd worden, gedijt onze taal, waarbij vermeld moet worden dat bij onze Engels- en Duitstalige buren alsmede onze zuiderburen een parallelle ontwikkeling optreedt.

Het lijdt geen twijfel dat het zich te buiten gaan aan een ongelimiteerde productie van allerhande samenstellingen leidt tot een diffuse schrijfstijl, althans onder Krethi en Plethi. Met name politici permitteren zich zonder gêne excentrieke, zo niet dubieuze constructies en Jan met de pet kan zich de nieuwe woorden niet fatsoenlijk eigen maken, doordat ze pijlsnel worden geïnitieerd; immers, zo’n nieuwe samenstelling wordt geventileerd tijdens een persconferentie, waarop de media er onverwijld kond van doen.

Anderzijds is de informatieoverdracht van samenstellingen soms zeer doeltreffend. Actuele woorden als mestbeleid, collectievelastendruk en hogesnelheidstrein bieden een massa informatie in een notendop. Naast parlementariërs zijn er velen die regelmatig samenstellingen creëren. Laatst had een NS-beleidsmedewerker het over overstapbewegingen. Uit de vervoerswereld zijn tevens samenstellingen als zonegrens en zwart- dan wel grijsrijden voortgekomen.

Een andere factor van belang in de aanwas van onze taal is de dynamische productie van abbreviaties. Ten slotte is er het absorptievermogen van onze taal, waardoor die wemelt van de leen- en bastaardwoorden. Onze taal breidt zich daardoor uit, maar een promiscue gebruik van leenwoorden en hun Nederlandse tegenhanger leidt veelvuldig tot gallicismen en anglicismen. De dicteetor kan zich dientengevolge te allen tijde vergenoegd in de handen wrijven.

Ik kon dat jaar aan den lijve ondervinden hoe moeilijk het is om in Italië je journalistieke vrijheid te claimen en er onafhankelijk te werken, spreken en vergaderen. In najaar 2002 vond er een Europees Sociaal Forum plaats waar ik voor de Vredesbeweging aan deelnam. De busreis naar Florence liet de Belgische gezanten meteen kennismaken met de ‘charmante’ Italiaanse politie. Iedereen werd aan de grens onmiddellijk uit de bus gehaald en de volledige inboedel werd voor onze voeten op de grond gegooid. Elke passagier moest zijn eigen bagage uitzoeken en er achter gaan staan, iedereen mooi op een rij. Vervolgens werd elke zak grondig doorzocht. De hele inspectie nam meer dan een uur in beslag maar de mannen in groen en beige vonden niks verdachts. Enkel de panelen voor de conferentie wekten extra achterdocht: waarvoor zouden die dienen, vroeg men ons. De uitleg dat we de informatieborden op de conferentie op de stand zouden opstellen nam de argwaan niet helemaal weg. De vrijheid om onze mening te uiten leek al van bij de grens erg scherp onder de loep genomen te worden.

We logeerden in een kraakpand dat ingericht was door de Desobienti, de ‘ongehoorzamen’. De sfeer was er gemoedelijk en gezellig, maar zodra je de straat op ging, werd het onmiddellijk een stuk grimmiger. Betogen in Italië staat bijna gelijk aan oorlog voeren, ik overdrijf niet. Zelfs met vele tienduizenden mensen die eenzelfde mening publiek willen uitspreken, is de spanning te snijden. In elke zijstraat staan dan onveranderlijk dikke kordons met politie in gevechtsuitrusting klaar, men spaart het waterkanon en de wapenstok, soms zelfs de rubberkogels niet. Extreme meningen, die ook nodig zijn in een samenleving, worden in Italië al gauw ongewenste meningen, die met geweld de kop worden ingedrukt. Als het enkel afhangt van Berlusconi, en van zijn succes in de wetgeving naar zijn hand te zetten, zal Italië er zeker niet democratischer op worden de komende jaren.

Tip: Google Labs is het experimentele aanbod van de bekende zoekgigant. Via deze pagina kan je bekijken welke nieuwe diensten Google aan het uitproberen is. Vaak kan je deze in Beta versie uitproberen

Wat virussen zijn, en hoe ze kunnen muteren tot gevaarlijke en in sommige gevallen zelfs dodelijke ziektes, is geweten. De Spaanse griep zorgde voor tientallen miljoenen doden in de jaren 1918-’19, niet toevallig ook het einde van een erg zware periode, iets wat ongetwijfeld heeft meegespeeld in het hoge dodental. Regelmatig refererend naar deze dramatische epidemie, slaagde de WGO er – samen met overheden en griepwoordvoerders wereldwijd  – in de bevolking te mobiliseren voor hygiënemaatregelen en een vaccinatiecampagne. Vooral het vaccineren en de toegenomen populariteit van zaken als hygiënische handgels leveren een aantal bedrijven geen mis te verstane meerinkomsten op.

De voorbije maanden ging er geen dag voorbij of er werd wel uitgebreid bericht over de grieppandemie. De media-aandacht voor de ziekte, die wereldwijd het leven zou kosten aan honderdduizenden, misschien wel miljoenen mensen, was massaal. Media sprongen eigenlijk net iets te gretig op het onderwerp. Het leek haast een race om de scoop van de eerste nationale dode binnen te halen.  Velen sloegen – soms wel, elders dan weer niet op aanraden van de overheid – in grote getale ontsmettende gel in. Vieze dingen bleken opeens overal aan te kleven, winkelwagentjes, toestenborden en lichtschakelaars op kop. Men waste nu plots wel de handen na het toiletbezoek of een niesbui, gooide zijn papieren zakdoekjes nu wel keurig in de vuilnismand. Wist ik veel dat voorheen die snotdoeken blijkbaar op de tafel, in de broekzak of mouw terechtkwamen en bijna niemand zijn handen waste wanneer dat zou moeten. Wereldwijd werden een paar fundamentele lessen in hygiëne van onder het stof gehaald en in de kijker gezet. De teneur was ook meteen duidelijk: iedereen zou er vooral zelf voor moeten zorgen dat de pandemie beperkt zou blijven.

De onenigheid die er even bestond over de te gebruiken terminologie was vanuit communicatieoogpunt erg interessant. Zowel de term Varkensgriep als Mexicaanse griep kan immers een negatieve associatie oproepen: met ofwel de dieren (het vlees) ofwel het land. En negatieve reclame, voor volstrekt ongerelateerde zaken wilde men blijkbaar ten koste van alles vermijden. Het kon toch niet zijn dat men minder varkensvlees zou eten, of dat men in Mexico minder toeristen zou kunnen  verwelkomen enkel en alleen voor een griepje? Datzelfde epidemische, ultragevaarlijke griepje. Verschillende interessante theorieën staken in de voorbije periode de kop op, de een al geloofwaardiger dan de andere. Zo zou het virus ontstaan zijn in een laboratorium, op een varkensboerderij, het zou door een combinatie van eigenschappen (pig + bird + human) zelfs nog gevaarlijker zijn dan de Spaanse griep. Het is bijna de Man Bear Pig die de meesten wel kennen uit South Park. De verwarring nam door de vele theorieën alleen maar toe, en de angst ook. Berichtgeving over doden in alle landen ter wereld, de extra risico’s die aangehaald werden voor zwangere vrouwen, jonge kinderen en verzwakte oudere mensen zorgden voor een ongeziene massahysterie. Men sloot op plaatsen waar men het ergste verwachtte scholen, openbare gebouwen en bedrijven. Overal beperkte men het lichamelijke contact tussen mensen. Niemand voelde zich nog op zijn gemak: iedereen kon drager zijn, iedereen liep het risico op besmet worden.

De Griepcommissaris in ons land, Marc Van Ranst slaagde er evenwel in een bijzonder evenwicht te vinden in het debat over de risico’s en gepaste maatregelen. Hij werd hiervoor vandaag geprezen in De Standaard, terwijl Bart Somers zich boos maakte in De Morgen over een Nederlands onkundige vaccinerende dokter in Vlaanderen. Ik moet toegeven dat onze Griepcommissaris ook mij de indruk geeft van een redelijke mens te zijn die weet wat hij zegt. Maar dat is ook precies wat je moet kunnen in noodsituaties: kalm blijven, rationeel blijven, niet halsoverkop een heleboel dingen beginnen doen. Zo blijft het vaccineren in België gelukkig beperkt tot risicogroepen. Ik ken er enkele die zich aanmelden bij hun huisarts omdat ze hiertoe behoren. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met chronische aandoeningen en hiermee samenhangende verzwakte immuniteit.  De overheid betaalt deze vaccinaties. Ze slaat hiervoor voldoende dosissen in. De verdeling ervan, die eerst via de provincies zou gebeuren (in het kader van een noodplan) wordt later toevertrouwd aan de apothekers. Dit geeft al aan dat de dringendheid blijkbaar snel afneemt, dat de noodsituatie op miraculeuze wijze minder acuut geworden is.

Ergens geloof ik niet helemaal in de noodzaak van dit vaccin tegen deze griep. Om verschillende redenen: virussen zijn zelden dodelijk voor hun gastheren, tenzij die onderliggende aandoeningen hebben. Virussen die op mensen leven, hebben mensen nodig als hun vehikel. Mensen dragen de genen van virussen in het rond en maken hun ontwikkeling en voortplanting en mutaties mogelijk. Zonder de mens is er geen menselijk virus: er is een vorm van symbiose met deze ogenschijnlijke parasiet. Natuurlijk zijn er ziektes die gevaarlijk zijn, en snel kunnen doden. Tegen sommige van ziektes zijn er wel vaccins ontwikkeld, denk maar aan tetanus, polio en pokken, die hun werkzaamheid en nut bewezen hebben. In slechts die uitzonderlijke gevallen kunnen de voordelen van vaccinatie opwegen tegen de nadelen. Met een wereldwijde vaccinatie is men er bijna in geslaagd pokken volledig uit te roeien. Griep is anders, en daarom moeilijker te vermijden met vaccinatie. Griep is een erg veranderlijk virus. Elke variant vereist (tot vandaag althans) een uniek eigen vaccin om enige immuniteit te genereren. Het vaccin is slechts een jaar werkzaam tegen die specifieke influenzavariant. Gelijk welke vaccinatie moet jaarlijks herhaald worden en biedt geen enkele bescherming tegen een nieuwe variant. De voordelen wegen niet op tegen de nadelen en eventuele bijwerkingen van een zo kort werkend vaccin. Niet voor mensen in een normale gezondheidstoestand en weerstand.

Virussen zijn ook organismen. Ze behoren tot de oudste en meest primitieve organismen die op aarde leven. Tegelijk zijn ze erg geavanceerd omdat ze snel evolueren, dankzij een razendsnelle sneldeling en ongeslachtelijke voortplanting. Het duurt met andere woorden maar heel even voor een bepaald virus zich opnieuw aan de omstandigheden aanpast. Dit zien we bijvoorbeeld bij het bestrijden van hiv duidelijk: enkel cocktails helpen en dat blijft niet duren. Het is ook vergelijkbaar met onze strijd tegen bacteriën en de daaruit resulterende toenemende resistentie tegen antibiotica. Dit is een strijd die we niet definitief willen proberen winnen. Dat komt met een kostprijs die we niet voldoende kennen. Een beter wapen tegen influenza is werken aan je algemene gezondheid, sporten, gezond eten en voldoende slapen en lichtblootstelling. Klinkt simpel, maar komen we er nog wel toe?

En dit hele Mexicaanse Varkensgrieppandemieverhaal zal binnenkort uitdoven, je voelt de informatiestroom gewoon stilvallen. Ondertussen ken ik niémand, echt niemand die deze griep heeft. De kaart met bevestigde doden (zie afbeelding) toont niet meer dan tiental doden wereldwijd, en zelfs deze gevallen zijn niet officieel geverifieerd als dé Griep. Bizar hoor. Ik denk dat het hele hoofdstuk van de Mexicaanse Varkensgriep gewoon een stille dood zal sterven. Er sterven altijd wel mensen aan een griep, vooral als hun weerstand verzwakt is en de aandoening is kunnen evolueren naar een longontsteking. Binnen enkele jaren vraagt iemand zich ongetwijfeld nog eens af waarvoor we die vaccins nu ook alweer hadden aangekocht…